นกอีเสือสีน้ำตาล ชื่อร้าย…น้ำใจงาม

                เสียง “แชร็ก แชร็ก” ดังขึ้นมา พร้อมๆ กับแสงแดดยามเช้า ในวันที่สายลมหนาวเริ่มทำหน้าที่ เป็นเวลาเกือบเดือนที่ยามเช้าบนต้นคูนหน้าตึกพัก มี “นกอีเสือสีน้ำตาล” ส่งเสียงทักทายพร้อมกับกระดกหางขึ้นลง นิสัยที่ร้อง แชร็ก แชร็ก เสียงดังยาวนาน รวมทั้งไม่ยอมให้นกตัวอื่นอยู่ใกล้ในบริเวณนั้น หากมีนกตัวอื่นเข้ามาใกล้ก็ไม่รีรอที่จะไล่ไปให้ห่าง พอจะสมดีกรีความดุตามชื่อได้บ้าง
                สีสันบนตัวออกจะเหลืองแก่ๆ ค่อนไปทางน้ำตาล ดูจะกลมกลืนกันดีกับใบไม้สีเหลืองๆ บนต้นที่พร้อมจะปลิดร่วงในฤดูหนาว ทุกชีวิตรู้จักปรับตัว ต้นไม้รีบปลิดใบร่วงหล่นเพื่อลดการคายน้ำ ต้นไม้อดทนยืนรอวันที่สายฝนมาเยือน เพื่อผลิใบ ออกดอก สืบผลคงเผ่าพันธุ์ต่อไป
                ในฤดูหนาวช่วงนี้ นกแถบไซบีเรีย รัสเซีย ยุโรป ฯลฯ จะอพยพหนีความขาดแคลน  ซึ่งบ้านของพวกเขานั้นหนาวจนเป็นน้ำแข็ง ไม่สามารถหาอาหารได้อีกต่อไป มีนกหลายชนิดอพยพมาอาศัยพักพิงในไทย ช่วยนกประจำถิ่นของบ้านเราทำงานในธรรมชาติ ไม่ว่าจะในป่าหรือในเมือง นกอีเสือสีน้ำตาลนี่แหละที่ดูจะเร่งรีบมาช่วยงานก่อนนกชนิดอื่น งานของนกอีเสือ คือ ทำหน้าที่ กำจัดแมลง หนอน รวมถึงควบคุมปริมาณสัตว์เล็กๆ จำพวกกบ เขียด ในท้องนาจนถึงในเมือง เราจึงมักพบเขาเกาะนิ่งตามสายไฟหรือไม่ก็ก้อนดินในนา งานเหล่านี้เป็นงานหนัก จึงต้องพาพรรคพวกมามากๆ เพื่อที่จะได้ช่วยกันทำงาน
                “เมื่อธรรมชาติมอบหมายให้ใครทำงานใดแล้ว จะมอบอุปกรณ์ที่เหมาะสมสำหรับทำงานนั้นมาให้” คำกล่าวข้างตันดูจะเป็นจริงเสมอ เช่นกัน ธรรมชาติได้มอบให้บรรดานกอีเสือ มีรูปร่างอันปราดเปรียว ปลายปากบนงุ้มลงเล็กน้อย ทำให้การจับเหยื่อมาฉีกกินมีประสิทธิภาพ พฤติกรรมการกินอาหารที่หากกินไม่หมด จะนำเหยื่อที่กินไม่หมดนั้นไปเสียบไว้กับหนามหรือไม้แหลมๆ  ทำให้คนสมัยก่อน ซึ่งใช้ชีวิตใกล้ชิดกับธรรมชาติ สังเกตเห็นพฤติกรรมเหล่านี้เข้า ประกอบกับที่ตามีแถบสีดำคาดคล้ายๆ กับ “ขุนโจร”อีกด้วย จึงเป็นเหตุให้คนสมัยก่อนเรียกพวกเขาว่า “นกอีเสือ”
                ราวๆ เดือนพฤษภาคมนั่นแหละ พวกเขาถึงจะบินกลับบ้าน เพื่อไปสร้างรังวางไข่เลี้ยงลูกดำรงเผ่าพันธุ์ ยังบ้านที่พวกเขาจากมา แล้วจะพากันบินกลับมาอีกครั้งในฤดูหนาวปีหน้า วนเวียนเป็นวัฎจักรไปอย่างนี้
                ในวันนี้ สายลมหนาวยังทำหน้าที่อย่างตรงไปตรงมา ราว 6.00 โมงเช้า นกอีเสือสีน้ำตาลกินเหยื่อที่เสียบไว้บนต้นคูน ผมเปิดมุ้งลวดออกจ้องมองเขาโดยไม่มีสิ่งใดมากั้น ทำให้ผมเห็นนกตัวหนึ่งที่กำลังทำหน้าที่ของเขา
                เราทั้งสองต่างก็จากบ้านมาเพื่อทำหน้าที่ของตน ผมไม่รู้หรอกว่า ในแววตาบนแถบคาดตาสีดำคู่นั้นจะคิดถึงบ้านที่จากมาหลายหมื่นกิโลเมตรบ้างหรือไม่ แต่ที่รู้ “ผมคิดถึงบ้าน”