งูกาบหมากหางนิล

          งูกาบหมากหางนิล(Orthriophis taeniurus ridleyi หรือที่เคยใช้ว่า Elaphe taeniura ridleyi) เป็นงูที่สวยงามชนิดหนึ่งของโลกและมีศูนย์กลางการแพร่กระจายอยู่ในประเทศไทย สำหรับงูชนิดย่อยนี้ เป็นงูที่อาศัยตามเขาหินปูนตั้งแต่เขต จ.กาญจนบุรีลงมาถึงประเทศมาเล เซียส่วนที่พบ นอกเขตการกระจายนี้จะต่างชนิดย่อยออกไป

เดิมงูสกุล Elaphe นั้นมีจะนวนชนิดที่มากและมีลักษณะที่แตกต่างกันจนจัดกลุ่มได้ หลายกลุ่ม ประกอบกับพฤติกรรมที่แตกต่างกันชัดเจน ดังนั้นจึงมีการแตกสกุลดังกล่าวออกเป็น หลายสกุล โดยชื่อสกุลใหม่ที่ตั้งนั้นมีทั้งชื่อสกุลเดิมที่เคยตั้งไว้ แล้วต่อมากลายเป็นชื่อพ้อง บางสกุล  ลักษณะลวดลายบนตัว  พฤติกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ เป็นต้น ทั้งนี้ได้มีการพิสูจน์ทาง ชีวโมเลกุลแล้วว่าความต่างที่จัดกลุ่มมานี้เป็นความแตกต่างที่เป็นจริงทางสายวิวัฒนาการและ สามารถจำแนกได้จากลักษณะภายนอกได้ชัดเจน ซึ่งพระเอกในท้องเรื่องของเราก็ถูกจัดไว้ในสกุล Orthriophis ซึ่งมีความหมายว่า "งูที่หากินยามพลบค่ำ(กับรุ่งเช้า)"   ซึ่งงูในสกุลดังกล่าวมี 4 ชนิด และมีพฤติกรรมหากินในลักษณะนี้เช่นกัน

เนื่องจากเป็นงูที่มีเขตการแพร่กระจายที่แม้ไม่กว้างนัก แต่ก็มีระยะห่างในแนวละติจูด มากทำให้มีลักษณะภูมิประเทศ และภูมิอากาศที่แตกต่างกัน จึงมีผลให้งูในแต่ละพื้นที่มีสีสันที่ แตกต่างกันจนสามารถระบุขอบเขตของพื้นที่ที่มาของงูแต่ละตัวได้ค่อนข้างชัดเจน

งูกาบหมากหางนิล เป็นงูที่รักสงบมากๆ พบว่ามันไม่เลือกการทำร้ายเมื่อถูกรบกวนใน ถิ่นที่อาศัยปกติของมันในอันดับต้นๆเลย ปกติมันเลือกที่จะเลื้อยหนี หรือหากอยู่ในที่ที่รู้สึกว่า ปลอดภัยอยู่แล้วก็จะไม่หนีไปไหนเลย แต่ถ้าหากมีการรบกวนมากๆ งูก็สามารถฉกกัดได้อย่าง แม่นยำ เพราะว่าอาชีพหลักของมันคือการจับค้างคาวที่แม้มีเรด้าร์ช่วยในการหลบหลีกศัตรูมากิน ทั้งๆ ที่ค้างคาวบินอยู่ได้อย่างสบายๆนั่นเอง น้อยครั้งที่จะเห็นงูเลื้อยไปจับค้างคาวนอนไปกิน นอกจากนี้ก็ยังยินดีที่จะกินหนู หรือหากเป็นงูวัยเด็กก็พบว่ายังกินจิ้งจกอีกด้วย

งูกาบหมากหางนิลมักใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในถ้ำ แต่ในเวลากลางคืนก็ออกมาหากินนอก ถ้ำด้วย บ่อยครั้งที่จะมีผู้พบเห็นงูดังกล่าวบริเวณปากถ้ำในตอนเช้า แต่ก็มีรายงานว่าพบงูห่างถ้ำ ในเวลากลางวันด้วย แม้แต่ในบ้านคน โดยเฉพาะช่วงฤดูผสมพันธุ์ ส่วนลูกงูแรกเกิดนั้นมีคนกล่าว ว่ามันจะหากินนอกถ้ำจนอายุประมาณ 1 ปีจึงกลับมาหากินในถ้ำ บางกระแสบอกว่าแม้แต่ตอน วางไข่ก็ยังวางนอกถ้ำ โดยให้เหตุผลว่า ในถ้ำมีจิ้งหรีดถ้ำมากซึ่งจามาทำลายไข่งู  แต่จากข้อมูล จากคนที่ติดตามงูชนิดนี้ไปพบลูกงูแรกเกิด(เพิ่งออกจากไข่ภายในวันนั้น)ออกมาจากซอกหินใน ถ้ำจำนวน 10 ตัวในเวลาไล่เลี่ยกัน และมีคนเจอลูกงูวัยประมาณ 1-2 เดือนในถ้ำพร้อมกินอาหาร เรียบร้อยแล้วหลายตัว ก็เป็นข้อยืนยันว่าลูกงูไม่จำเป็นต้องหากินนอกถ้ำในช่วงวัยเด็กเล็ก แต่ก็มี บางส่วนที่อาจออกไปอาศัยนอกถ้ำเท่านั้น

งูกาบหมากหางนิล เป็นงูที่มีพฤติกรรมกกไข่ ออกไข่ได้มากกว่า 20 ฟอง โดยยังไม่มี ข้อมูลการวางไข่ในธรรมชาติ เพราะมันไปวางไข่ในที่ที่คนตามเข้าไปไม่ถึง ส่วนข้อมูลการเพาะ พันธุ์ และระยะเวลาวางไข่ในที่เลี้ยง ผมขออนุญาตรบกวนพี่หลามหยกมาเพิ่มเติมนะครับ

ปัจจุบันงูกาบหมากหางนิลถูกคุกคามทีอยู่อาศัยอย่างมากในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะการ ระเบิดเขาหินปูนซึ่งเป็นการทำลายที่อยู่อาศัยอย่างถาวร การตั้งศาสนสถานที่มีการรบกวนพื้นที่ ถาวรบางส่วนแต่สามารขยายพื้นที่รบกวนมากขึ้นในการพัฒนาด้วยศรัทธาของคน การพัฒนา เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีการอำนวยความสะดวกเกินความเหมาะสมต่อถ้ำตลอดจนการเก็บมูลค้างคาวที่อาจมีการทำร้ายงูโดยตรงเมื่อพบเห็น แต่ในการนำมาเป็นสัตว์เลี้ยงนั้นพบว่ามีผลกระทบ น้อยกว่าสาเหตุข้างต้น เนื่องจากงูกาบหมากหางนิลเป็นงูที่สามารถปรับตัวได้ระดับหนึ่งและเพาะ พันธุ์ในที่เลี้ยงไม่ยากนัก อีกทั้งแหล่งที่หามักเข้าถึงยาก และสภาพพื้นที่มีที่หลบซ่อนมากทำให้ งูถูกจับได้ไม่มากนัก แม้แต่ในพื้นที่ที่มีการท่องเที่ยว งูก็สามารถซ่อนตัวได้ในช่วงเวลาที่มีการเปิด ไฟในถ้ำ และออกหากินเมื่อกิจกรรมของคนหมดไป แต่ทั้งนี้กิจกรรมต้องไม่รบกวนอาหารธรรม ชาติของงู คือ ค้างคาวนั่นเอง

การอนุรักษ์งูกาบหมากหางนิลนั้นไม่ยากเลย เพียงแบ่งพื้นที่แม้มีการระเบิดเขาหินปูน ไว้ส่วนหนึ่งที่มีค้างคาวอาศัยเป็นหลักในพื้นที่นั้นๆ ก็เพียงพอที่งูจะดำรงเผ่าพันธุ์ในธรรมชาติแล้ว ส่วนกิจกรรมในถ้ำก็ให้ลดการก่อให้เกิดควันเขม่า หรือกลิ่นเชื้อเพลิง แค่นี้งูก็ยินดีที่จะปรากฎกาย ในพื้นที่นั้นๆ แล้วก็อย่าทำร้ายงูเลย เพราะมันไม่เคยคิดทำร้ายใครหากไม่ถูกรบกวนโดยตรงจริง จนเกินทน ตลอดจนการเพาะพันธุ์อย่างถูกต้องและพัฒนาเพื่อให้กฎหมายลดพันธนาการเพื่อเปิด โอกาสให้งูกาบหมากหางนิลได้มีโอกาสรับใช้ชาติอย่างเหมาะสมต่อไป

ปัจจุบันงูกาบหมากหางนิลได้รับการคุ้มครองครอบคลุมทุกชนิดย่อยตาม พรบ. สงวน และคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ.2546  ดังนั้นกระทู้นี้จึงมีได้ตั้ง ไว้เพื่อเชิญชวน ยั่วยวน ส่งเสริม หรือสนับสนุนให้หามาครอบครองไว้ไม่ว่าเพื่อการใด ก็ตาม และไม่อนุญาตให้เผย แพร่ต่อโดยการคักลอกรูปไปหรือวิธีการอื่นใดที่มีผลใน ลักษณะเดียวกัน ยกเว้นสร้างลิงค์เพื่อ เข้ากระทู้นี้เท่านั้น

หมายเหตุ  งูในรูปบางตัวอยู่ในการครอบครอง ทั้งนี้ได้รับอนุญาตตามกฎหมายแล้ว  บางตัวอยู่ใน ธรรมชาติ หรืออยู่ในที่ที่ควรอยู่